Schuilnamen in de Zaanse illegaliteit

Wie boeken leest over het Zaanse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog komt daarin nogal eens schuilnamen tegen. Dat is geen probleem, zolang de echte persoon achter het pseudoniem ook bekend is. In veel gevallen is daar geen sprake van. Dat maakt geschiedschrijving soms een tikje lastig.

Daarom hieronder -in alfabetische volgorde- een poging om zoveel mogelijk Zaanse verzetsstrijders te koppelen aan hun nom de plume, zoals die vermeld stond in hun valse persoonsbewijs en/of gebruikt werd binnen de illegaliteit. Tussen haakjes staat hun toenmalige woonplaats. Heeft u aanvullingen of verbeteringen, laat het me dan svp weten: info@schaapschrijft.nl. Bij voorbaat dank.

  • Jan van Altena (Zaandam) – Alt
  • Remmert Aten (Zaandam) – De Lange
  • Andreas Wilhelmus Maria Ausems (Zaandijk) – Andries, Arnold, Koops, Ouwe taaie, Karel, Anton Gerard Everts, Marlborough
  • Pauline Ausems-Redeke (Zaandijk) – P39
  • Alida Baantjer (Zaandam) – Anke
  • Klaas Baarda (Zaandam) – Wim
  • Arie Bakker (Zaandam) – Piet Klein
  • Kies Bakker (Zaandam) – Bertus Koenen
  • Johannes P. de Barbanson (Wormerveer) – Jan
  • Henk van Beek (Wormer) – Zwarte Henk
  • Fred de Beer (Zaandam) – Ben, Cees Smit
  • Marcelis Charles Beerling (Oostzaan) – Jacob Dil 
  • Antoon Willem Beernink (Wormerveer) – Antoon
  • Cornelis Jacobus Beernink (Wormerveer) – Rooie Kees, Ampi
  • Jan Bierman (Krommenie) – Jan de Braber
  • H.J. de Bijll Nachenius (Wormerveer) – Jochem de Lange, De Bruyn 
  • Wim Blank (Wormerveer) – Wim Donker
  • Cor de Boer – Cor
  • Gerrit de Boer (Zaandam) – Jan Zwikker 
  • G.J. Boll (Zaandam) – Bal, Jaap
  • Jaap Boot (Wormerveer) – Huib, Harry van Dam, Van Esperen, Jaap Noord-Holland
  • Hanna Bosboom (Zaandam) – Mevrouw Bakker
  • Pieter Bosboom (Zaandam) – Piet Bakker, Zwarte Piet
  • Reinier Cornelis van den Bosch (Zaandam) – Opper, Henry van Treslong
  • Henk Brandhorst (Wormer) – Dirk
  • Haring Brandsma (Koog aan de Zaan) – Kobus
  • Jan Brasser (Uitgeest/Krommenie) – Witte Ko, Jan van Kerkhof, Willem van Zuilen, Klaas Boon
  • Piet van Breemen (Zaandam) – Piet van Es
  • Willem Brinkman (Zaandam) – Van den Brink
  • S.P. Brons (Zaandam) – Ome Piet
  • Dick Bruggeman (Zaandam) – Peter de Leeuw
  • Gerrit de Bruijn (Zaandam) – Gerrit de Speurder
  • Jan Gerrit Bruin (Zaandam) – Jan B., Klein Jantje
  • Frans Bruins – Frans C., Frans Commandant, Frans Zuid, Franse, De dooie
  • Willem Bruins – Willem
  • Constant Cornelis (‘Cook’) Brummer (Zaandam) – Alcohol K.P.
  • Jan Brunekreef (Zaandam) – Piet
  • Piet Bruntink (Wormer) – Peter
  • Martinus Buntsma (Krommenie) – Tinus
  • Cees Buijs (Zaandam) – Jan Tabak
  • Jaap Buijs (Zaandam) –  Jan Ruijs
  • Dick Bus (Wormerveer) – Dick, Dick KP
  • Nico Cath – Van Amerongen
  • Jan Dekker – Jan D.
  • Jakob ‘Fok’ Dijkema (Westzaan) – Frits, Jaap Westzaan, Jaap W.
  • D. Dirkmaat (Wormerveer) – Bros
  • Baard Douma – Baard D.
  • Jacob C. Duijvis (Zaandam) – Job
  • Herman Duis (Wormer) – Moerbeek
  • Lore Durlacher (Zaandijk) – Loes Rijsdijk
  • Hanneke Eikema (Zaandam) – Ellie van Dijk, Miep
  • Jaap Fijma – Jaap II
  • Cor Flens (Oostzaan) – Cor Oostzaan
  • Johannus Dirk Fuykschot (Wormerveer) – Hans
  • Wim van Galen (Zaandam) – Wim
  • Cor Geugjes (Zaandam) – Striker
  • Th. Gohren (Oostzaan) – Theo
  • Gerrit A. Gras (Wormerveer) – Kleine Jan
  • Hermanus Cornelis Groen (Koog aan de Zaan) – De Bruijn
  • Hermanus A. Groenendijk (Wormerveer) – Piet 
  • Jan Groenewoud – Jan Politie, Blonde Henk
  • Tj. Groot (Krommenie) – Jimmy
  • Trien Grootes-Brouwer (Zaandam) – Trien de Wit
  • Walraven van Hall (Zaandam) – Koopman, Olieman, Van Tuyl 
  • Willem Hart (Zaandam) – J. Bakker
  • Haverkamp – Oom Petrus
  • Jacobus Jozef Heijdra (Wormerveer) – Joep
  • J. van Heiningen – Jan
  • Cor Heijne (Krommenie) – Brand
  • Marinus J. Hille (Zaandam) – Rinus
  • Jo van der Hoek (Wormerveer) – Hakie
  • Dominee Hoekstra – Hakie
  • Albertus A.G. Hommerson – Kappie
  • Sjoerd Hondema (Krommenie) – Sjoerd
  • George Nicolaas Honig (Koog aan de Zaan) – Joris Poldermans
  • Mijndert ‘Miek’ van der Horst (Zaandam) – Anton van Houten
  • Gerrit Cornelis Huig (Zaandam) – Hugo
  • Meeuwis Huijser (Zaandam) – Tom
  • Ber Hulsing (Zaandam) – Van Kampen, Berend Balthazar
  • Piet IJff (Wormerveer) – Woma
  • Henk IJkelenstam (Westzaan) – Hein
  • Cor Inja (Zaandam) – Nummer 901
  • George Louis Jambroes (Zaandam) – Jansen, Gerard Lodewijk Jaspers, Gerrit Leendert Jonkers, G.L. Jurgens, Marrow, Johannes
  • Jan Jolles (Wormerveer) – Jan Jonker
  • Jan Jongh (Zaandam) – (Blonde) Joop, Joannes van Heyningen
  • Teun Jonker – Maarten
  • Jan Kalff (Krommenie) – Aarnoud, Korenaar
  • Hendrik Kamp (Krommenie) – Witte Henk
  • Arend Kat (Wormer/Zaandijk) – Henk Pol, Henk Katee
  • Jan Keeman (Zaandam) – Zaandam
  • Anton Keet (Assendelft) – Gerdes
  • Lena Keijzer (Zaandijk) – Mevrouw Kool, Tante Lena
  • Jaap Klapmuts – Jaap O.
  • Gerrit Koeman (Zaandam) – Willem, Gerrit de Boer
  • Klaas Koeman (Wormerveer) – Maarten Bakker
  • Rie Kogenhop-Huig (Zaandam) – Jo de Vries, Tante Marie
  • Arnoldus de Kort (Zaandam) – Willy
  • Cees Kraaij (Zaandam) – Jan van Galen, Van der Zaan
  • Paulus Engelbertus Kramer (Wormer) – Paul, Gerard Overee
  • Marie Kriek (Krommenie) – Rooie Rie
  • J.B. Krijkamp (Zaandam) – Joop
  • Gerardus Marie (Gerrit) Kroon (Wormer) – Gerrit KP
  • Jan Kuijper (Wormer) –  Meester, Badder
  • Henk van der Kwaak (Wormerveer) – Henk Link 
  • Familie Lampe (Wormerveer) – De Man
  • Henk Langendijk (Wormer) – Henk Veen
  • Jan Leeuwerke – Tom
  • W.H. Levend (Zaandam) – Dr. Willem
  • Leo Lichtveld (Wormerveer)- Bram
  • Alex Lüdke (Zaandam) – Otto
  • ? Lunshof (Zaandam) – Gerritse
  • Piet Lust (Wormer) – Piet
  • Gerard Maas (Zaandam) – Anton van der Ploeg
  • C.A. van der Maeden (Wormerveer) – Nil
  • Jan van der Maeden (Wormerveer) – Jan(tje) KP
  • Joop Mak (Zaandam) – Ooms
  • Hendrik Willem Johan Mannessen (Krommenie) – Eduard v.d. Horst
  • Sicco Mansholt (Wormerveer) – Sicco
  • Mar ? – Max
  • Machiel van Marle (Zaandam) – Chiel
  • Johann Gottlieb van Marle (Zaandam) – Wouters
  • Cornelis H. Meijer (Zaandam) – Kees
  • Gerard Mulder – Gerard
  • Leendert Muts (Jisp) – Leo
  • Jaap Muusse (Koog aan de Zaan) – Ome Jaap
  • Joop Nak (Zaandam) – Ooms
  • Agnes Nieuwenhuijse – Marianne
  • Jan Nieuwenhuijse – Jan
  • Jan Nijgh (Wormerveer) – Poepie
  • Siem van Nugteren (Zaandam) – Dronkers
  • Beppie Nunes Nabarro-Ephraim (Zaandam) – Juffrouw Bakker, Magdalena de Vries-Hazewinkel
  • IJsbrand Oenen (Zaandijk) – Koen
  • Anton Oosterhuis – Fred van Enske
  • Arie van Os (Zaandam) – Hoekman, Bax, Van Hattem
  • Frans van Os (Zaandam) – Hugo de Groot
  • Wim Ouwerkerk – Monkey
  • R.R. Pel, vervalst persoonsbewijs-voorkant (collectie R.R. Pel)
  • Robert Rudolf Pel (Zaandam) – Bakker, Gerrit de Groot
  • Trinet van Petten (Wormer) – Juf
  • Marcus Plooijer (Zaandam) – Berend Heldoorn
  • Jacobus Albert Plugge (Zaandam) – De Vries
  • Henk Pol (Zaandam) – Henk Katee
  • Klaas Pos Mzn. (Zaandam) – Klaas Koeman
  • Peter/Piet Prins (Koog aan de Zaan) – Gerritsen
  • Cas Rayer (Zaandam) – Zwarte Cas
  • Nicolaas Frederik Rem (Wormerveer) – Nico de Jong
  • Nicolaas Harmijn Rem (Wormerveer) – Oom Karel, Karel Broekhuis

Oom Karel
‘Oom Karel’ zonder en met vermomming

  • Dirk Reurslag (Zaandam) – P. Roos
  • Johan D. de Ridder (Zaandam) – Dick
  • Marinus de Rijke (Zaandam) – Jopie
  • Herman P.J. Rijkenberg (Wormerveer) – Her
  • Lies Rozendaal (Zaandam) – Lies
  • August W. Sabel (Zaandam) – Schagen, Papieren KP, Gustavson, Gebu
  • Cees Sabel (Zaandam) – Cees van Niel
  • Adriana Schermer-Kracht (Zaandam) – Adrie Faber
  • Jo Schipper – Jo Snor
  • Martinus Pieter Siffels (Zaandam) – Evert Veldkamp/Oom Evert
  • J.A. Sillevis – Rob de Wit
  • Douwe Soepboer (Zaandam) – Siebesma, Oom Dirk
  • Simon Spier – Van Eekeren
  • Cees Standhardt (Zaandam) – Wim Stelling
  • Piet van Strijen (Zaandam) – Pietje Puck
  • Jan Thomassen (Zaandam) – Tom Visser
  • Pieter Tjeertes (Zaandam) – Pieter de Vries
  • Hendrik Toby (Wormerveer) – Henk van Vliet, Henk van Noord-Holland
  • Jennegien Toby (Wormerveer) – Ginie
  • Jan Hendrik op den Velde (Zaandam) – Hein
  • Henk Verbeek (Wormer) – Zwarte Henk
  • Jacob Verhagen (Koog aan de Zaan, Zaandam) – Jack
  • Wim Vink – Wim B.
  • Peter Jelle Visser (Zaandam of Wormerveer) – Peter, V3, De Jager
  • Jan Vos (Zaandam) – Piet Groen
  • H.P.B. de Vries – Han
  • Cornelis van Vugt (Zaandam) – Nol
  • Bregje de Waal (Zaandam) – Bep
  • Kees Wagenaar – Kees Wessels
  • Fred van Weel – Fred P.
  • Jan Westerbroek (Zaandam) – Van Houten
  • Jan van Wijngaarden (Wormer) – Jacob, Karel 
  • Henk de Wit (Wormerveer) – Henk Jansen
  • Dirk ten Wolde – Dick
  • Ab Wolting (Zaandam) – André, Thijs
  • Elisabeth Woud – Yda Andrea
  • Hendrikus (‘Henk’) Woudt (Koog aan de Zaan) – Fosko, Fosco
  • Klaas Woudt (Zaandijk) – Ger Overman
  • Johannes (‘Jan’) Jacobus Zaaijer (Westzaan) – Blauw
  • J.J. Zandbergen (Koog aan de Zaan, Zaandam) – Zand
  • Bertus Zwart – Bertus Pos
  • Piet Zwart (Wormerveer)- Piet Zwikker
  • ? – Juffrouw Smit

Gewestelijke Sabotage Afdeling – Zaanstreek

29 antwoorden
    • Erik Schaap
      Erik Schaap zegt:

      Geachte heer Meijns,

      Over August Sabels oorlogstijd heeft J.J. ’t Hoen in 1984 een brochure geschreven: De Zaanstreek in bezettingstijd. Antiquarisch is het voor een zacht prijsje nog wel op de kop te tikken.

      Erik Schaap

      Beantwoorden
  1. Aad Biersteker (zoon van Aad op de foto)
    Aad Biersteker (zoon van Aad op de foto) zegt:

    Vaag herinner ik me dat mijn vader (Aad Biersteker) een bijnaam had met ‘pieper’ erin, wellicht dus Aad Pieper. Maar ik weet dat niet zeker. Hij was n.l. groenteman. Onder de aardappelen (piepers) was een illegale radio/zender verborgen .. als m’n geheugen me niet bedriegt, en ik de (weinige) oorlogsverhalen van vader goed heb begrepen en onthouden.

    Beantwoorden
  2. Sarah van Ouwerkerk
    Sarah van Ouwerkerk zegt:

    Voor het eerst dat ik de naam van mijn opa met zijn schuilnaam ergens teruglees. Wat leuk! Ik wil alleen een kleine correctie doorgeven. Het is niet Wim Ouwerkerk maar Wim van Ouwerkerk.

    Beantwoorden
  3. Frits Rijkenberg, Howick, Zuid-Afrika.
    Frits Rijkenberg, Howick, Zuid-Afrika. zegt:

    Ik kan twee schuilnamen toevoegen. De heer Ijf (slager, toen met zijn slagerij op de Steynstraat te Wormerveer), was Woma (afkorting van Worst Maker) en mijn vader (H. P. J. Rijkenberg – inderdaad “Her”) sprak vaak over ene dominee Hoekstra in het verzet met de schuilnaam “Hakie” en was bevriend met tandarts, Leo Lichtveld, woonachtig op de Zaanweg in Wormerveer, met de schuilnaam “Bram”, maar die staat op de lijst.

    Beantwoorden
  4. Aad Biersteker
    Aad Biersteker zegt:

    Eerder meldde ik dat de schuilnaam van mijn vader (Aad Biersteker) iets met “Pieper” zou zijn geweest. Mijn broer meent dat het “Aad Sla” was. Waarschijnlijk heeft hij gelijk, en had mijn vader als schuil-achter-naam “Sla”. Dat verhaal over die clandestiene zender onder de ‘piepers’ herinnerde hij zich ook.

    Beantwoorden
      • Erik Schaap
        Erik Schaap zegt:

        Ik denk dat dit het goede antwoord is:
        Trijntje Leguijt is geboren op 26 juni 1911 in Krommenie, dochter van Jan Leguijt en Trijntje Pot. Trijntje is overleden op 12 augustus 1999 in Zaandam, 88 jaar oud. Zij is begraven op 16 augustus 1999 in Wormerveer. Trijntje trouwde, 26 jaar oud, op 25 augustus 1937 in Wormerveer met Hendrik van der Kwaak, 24 jaar oud. Hendrik is geboren op 25 juli 1913 in Wormerveer, zoon van Pieter van der Kwaak en Sara Zwaan. Hendrik is overleden op 8 januari 1965 in Wormerveer, 51 jaar oud.
        Beroepen:
        betonvlechter
        siloarbeider meelfabriek
        Rechercheur P.O.D.
        bedrijfsleider
        expeditiechef
        fabriekschef
        Kinderen van Trijntje en Hendrik:
        1 Pieter van der Kwaak.
        2 Jurie Jan van der Kwaak.
        3 Hendrik van der Kwaak.
        4 Tine Irene van der Kwaak.

  5. Bjorn Spinder
    Bjorn Spinder zegt:

    Is er meer bekend over Gerrit de Boer (Zaandam) alias Jan Zwikker en zijn rol binnen het verzet? Ik bezit o.a. een persoonsbewijs op naam van Gerrit de Boer wonende in Zaandam en ben benieuwd of het om dezelfde persoon gaat.
    Bij voorbaat dank!

    Beantwoorden
  6. Carolina Rovers
    Carolina Rovers zegt:

    Ik ben op zoek naar gegevens van mijn oom Leendert Rovers en mijn tante Janny Rovers-Hartog. Mijn oom was in het bezit van het verzetsherdenkingskruis. Mijn tante legde altijd een krans bij de 4 mei herdenking van Wormerveer. aangezien van de familie Rovers alle kinderen overleden zijn kunnen we niets meer navragen. Waar we ook zoeken, zijn naam komen we nergens tegen, laat staan een schuilnaam. Ik weet wel dat hij in 1 van de boeken van Lou de Jong wordt genoemd, maar in welk deel en onder welk hoofdstuk?

    Beantwoorden
    • Erik Schaap
      Erik Schaap zegt:

      De boeken van Loe de Jong (ook te vinden op internet) hebben een namenindex. In ‘Het Koninkrijk der Nederlanden’ wordt echter geen Rovers genoemd. Informatie over de bezitters van het Verzetsherdenkingskruis is verkrijgbaar via het NIOD in Amsterdam.

      Beantwoorden
  7. Dick Dekker
    Dick Dekker zegt:

    Vraagje de genoemde Jan Dekker Jan D kwam deze jan uit wormerveer was hij betrokken bij de druk van illegale krantjes?

    Beantwoorden
  8. Colette Lohuis-Wickenhagen
    Colette Lohuis-Wickenhagen zegt:

    Ik mis de namen van mijn ouders en mijn oom. Beide mannen waren de medeoprichters van de verzetskrant de Typhoon en werkten nauw samen met kapelaan Gerrit de Groot.
    Rudy Duppen en “Thieu” Matthieu Wickenhagen.
    Ook mijn moeder “Fien” Josephine Duppen was een koerierster bij het verzet.
    Mijn ouders kregen op hun oude dag beide onafhankelijk van elkaar een uitkering van St. 40-45 toegekend.
    Mijn vader wordt wel vernoemd in het boek “Corridor naar het Verleden” over de oorlogsjaren in Veghel, aangezien hij de contactpersoon was tussen Noord-Holland en Veghel en door de jaren heen 206 onderduikers van N.H. naar Veghel wist te brengen. Hij verklede zich als kapelaan en bracht onderduikers uit Den Haag, Haarlem, Hilversum, Schoonhoven en Zaandam. Ook reisde hij iedere week naar het zuiden met voedsel en kleding bonnen voor de onderduikers die hij had weten te plaatsen.

    Beantwoorden
  9. Renée ten Napel de Louw
    Renée ten Napel de Louw zegt:

    Is er misschien informatie te vinden over mijn oom Pieter Lak 1884-1950 (verzetstrijder). Het enigste wat ik weet is dat er een hofje naar hem vernoemd is, het Pieter Lakplantsoen. Ik heb al veel gezocht op internet maar kan niets over hem vinden. Wat ik graag zou willen weten wat hij allemaal heeft gedaan wat van waarde was waardoor er een straatnaam naar hem vernoemd is.

    Beantwoorden
  10. Henk van Veen
    Henk van Veen zegt:

    Ik heb de lijst met belangstelling doorgelopem, echter, de namen van Gerrit van Veen en Dirk Bruin heb ik niet aangetroffen. Gerrit van Veen zou als bijnaam gehad hebben Gerrit Turf, Zij staan wel op groeps afbeeldingen van het verzet. Tevens zou ik willen weten wie Hannes en Gerrit zijn in het boek over het verzet in Wormerveer

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *